Doğal taşlar, bulundukları alanların iklimine uyum sağlayabilmeleri, kolay ulaşılabilir, dayanıklı ve ekonomik olmaları sebebiyle insanoğlunun yapı inşasında kullandıkları en eski yerel yapı malzemelerinden biridir. Tarih boyunca taş, birçok il, ilçe ve kırsal yerleşmede geleneksel konut inşasında sıklıkla tercih edilen bir malzeme olmuştur. Doğal taş rezervleri ve masifleri Anadolu’nun birçok noktasında bulunmaktadır. Çalışmanın yapıldığı Uşak, Ege ve Orta Anadolu’yu birbirine bağlayan bir şehir olup, Batı Anadolu’da mermer yataklarının olduğu Menderes Masifi olarak adlandırılan bölge içerisinde yer almaktadır. Coğrafi bölgeler arasında geçiş noktasında bulunan ildeki kırsal yerleşimler incelendiğinde, geleneksel konutların farklı yapı malzemesi ve teknikleri kullanılarak inşa edildikleri ortaya çıkmıştır. Bu farklılığın; coğrafya, iklim ve yerel malzemeler gibi fiziksel etkenlerin yanı sıra yaşam biçimi ve sosyo-ekonomik özellikler gibi sosyolojik etkenlerden kaynaklandığı düşünülmektedir.
Literatür taraması ve saha çalışması sonucunda, Uşak’ın güneydoğusunda yer alan Sivaslı ilçesine bağlı Cinoğlu, Eldeniz ve Hanoğlu köylerinin kagir malzeme ile inşa edilen geleneksel konutları çalışma konusu olarak seçilmiştir. Birbirine komşu üç köyü ve çevresini kapsayan alanda Menderes Masifinin farklı bir formasyonu olan mermer bulunmaktadır. Bu özel taş geleneksel konutların inşasında yapı malzemesi olarak kullanılmıştır. Bu çalışmanın amacı, Uşak ili Sivaslı ilçesine bağlı Cinoğlu, Eldeniz ve Hanoğlu köylerindeki kagir konutların mimari özelliklerini ortaya koymak ve literatüre kazandırmaktır. Köylerde farklı tarihlerde saha çalışması gerçekleştirilerek fotoğrafla belgeleme, yerinde gözlem ve ölçümler ile evler detaylı incelenmiş ve geleneksel kagir konutların yapı malzemesi, plan şeması ve cephe ögeleri açısından değerlendirmesi yapılmıştır.
Natural stone is one of the oldest local building materials used by humans in construction due to its adaptability to the climate of the areas where it is located, its ease of access, durability, and affordability. Throughout history, stone has been a frequently preferred material for traditional housing construction in many provinces, districts, and rural settlements. Natural stone reserves and massifs are found throughout Anatolia. Uşak, where the study was conducted, is a city connecting the Aegean and Central Anatolia regions and is located within the Menderes Massif, a region of marble deposits in Western Anatolia. An examination of the rural settlements in the province, located at the transition point between geographical regions, revealed that traditional houses were constructed using different building materials and techniques. This difference is believed to stem from physical factors such as geography, climate, and local materials, as well as sociological factors such as lifestyle and socio-economic characteristics.
Based on a literature review and fieldwork, the traditional masonry houses of the villages of Cinoğlu, Eldeniz, and Hanoğlu, all located in the Sivaslı district of Uşak, southeast of the city of Uşak, were selected as the subject of this study. Marble, a distinct formation of the Menderes Massif, is found in the area encompassing three neighboring villages and their surroundings. This special stone was used as a building material in the construction of these traditional houses. The aim of this study is to reveal the architectural characteristics of the masonry houses in the villages of Cinoğlu, Eldeniz, and Hanoğlu, all located in the Sivaslı district of Uşak province, and to contribute to the literature. Fieldwork was conducted in the villages at various dates, and houses were examined in detail using photographic documentation, on-site observations, and measurements. The traditional masonry houses were evaluated in terms of construction materials, plan schemes, and façade elements.
By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.
