Abstract

Bu sistematik derleme çalışmasının amacı, anoreksiya nervoza tanısı almış bireylerde Bilişsel Davranışçı Terapi’nin (BDT) etkililiğini incelemektir. Çalışma kapsamında, Google Akademik ve PubMed veri tabanlarında “anoreksiya nervoza”, “bilişsel davranışçı terapi” ve “randomize kontrollü çalışma” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılan tarama sonucunda elde edilen çalışmalar değerlendirilmiştir. Belirlenen dahil etme ve dışlama kriterleri doğrultusunda toplam 7 randomize kontrollü çalışma incelemeye alınmıştır. İncelenen çalışmaların bulgularına göre, BDT ve özellikle geliştirilmiş formu olan CBT-E’nin anoreksiya nervoza tedavisinde yeme bozukluğu belirtilerini azaltmada, psikopatolojik belirtilerde iyileşme sağlamada ve belirli ölçüde kilo artışını desteklemede etkili olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, bazı çalışmalarda BDT’nin diğer psikoterapi yöntemlerine göre belirgin bir üstünlük göstermediği, özellikle uzun dönem etkilerinin sınırlı olabileceği belirlenmiştir. Ağır ve kronik olgularda daha yoğun ve yapılandırılmış müdahale programlarının daha etkili olabildiği, bazı durumlarda ise BDT’ye ek müdahale yaklaşımlarının tedavi sonuçlarını güçlendirdiği görülmektedir. Ayrıca, BDT temelli müdahalelerin yalnızca tedavi sürecinde değil, risk altındaki bireylerde önleyici etkiler de gösterebildiği saptanmıştır. Sonuç olarak, BDT’nin anoreksiya nervoza tedavisinde etkili ve kanıta dayalı bir psikososyal müdahale olduğu, ancak tedavi sonuçlarının hastalığın şiddeti, süresi ve uygulanan müdahalenin yoğunluğuna bağlı olarak değişkenlik gösterebildiği görülmektedir. Bu doğrultuda, BDT’nin bireysel ihtiyaçlara göre uyarlanarak ve gerektiğinde diğer tedavi yaklaşımları ile birlikte kullanılması önerilmektedir.

Abstract

The aim of this systematic review is to examine the effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy (CBT) in individuals diagnosed with anorexia nervosa. Within the scope of the study, studies obtained through searches conducted in Google Scholar and PubMed databases using the keywords “anorexia nervosa,” “cognitive behavioral therapy,” and “randomized controlled trial” were evaluated. In line with the determined inclusion and exclusion criteria, a total of 7 randomized controlled trials were included in the review.

According to the findings of the reviewed studies, CBT, and especially its enhanced form CBT- E, was found to be effective in reducing eating disorder symptoms, improving psychopathological symptoms, and supporting weight gain to a certain extent in the treatment of anorexia nervosa. However, some studies indicated that CBT does not show a clear superiority over other psychotherapy approaches and that its long-term effects may be limited. It was also observed that more intensive and structured intervention programs may be more effective in severe and chronic cases, and that additional interventions alongside CBT can strengthen treatment outcomes in some cases. Furthermore, CBT-based interventions were found to have not only therapeutic effects but also preventive effects in individuals at risk.

In conclusion, CBT is an effective and evidence-based psychosocial intervention in the treatment of anorexia nervosa; however, treatment outcomes may vary depending on the severity and duration of the disorder and the intensity of the intervention. Therefore, it is recommended that CBT be tailored to individual needs and used in combination with other treatment approaches when necessary.